Zarys dziejów interpretacji dziedzictwa w turystyce i propozycja ich systematyki

Armin Mikos von Rohrscheidt

Abstrakt


Opracowanie o charakterze przeglądowym i systematycznym jest adresowane do wykładowców turystyki i  nauk o kulturze i religii, opracowujących i realizujących programy dydaktyczne oraz do interpretatorów dziedzictwa. Celem autora jest ułatwienie im zrozumienia historycznych kontekstów i kulturowych oraz społecznych uwarunkowań turystycznej interpretacji dziedzictwa. W prezentacji historycznego rozwoju interpretacji dziedzictwa w turystyce autor rysuje kontekst pojawiania się jej ważniejszych metod i technik. Następnie podejmuje próbę usystematyzowania jej głównych założeń i podejść. Artykuł jest pierwszym z serii opracowań dotyczących interpretacji dziedzictwa w turystyce kulturowej, które autor zamierza opublikować w czasopiśmie


Słowa kluczowe


dziedzictwo; interpretacja dziedzictwa; turystyka kulturowa; zarządzanie turystyką

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Anderson T., 2007, The Tourist in the Experience Economy, "Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism", t. 7, z.1., s. 46-58

Ashworth, G., 1994, From history to heritage – from heritage to identity: in search of concepts and models, [w:] G. Ashworth, P. Larkham (red.), Building a New Heritage, Routledge, London, s. 13-30

Banaszkiewicz M., 2018, Turystyka w miejscach kłopotliwego dziedzictwa, Wyd. UJ, Kraków

Barry K., 2017, Buildings as Artifacts: Heritage, Patriotism, and the Constructed Landscape, "Architectural Histories”, t. 5 (1) z. 3, s. 1–13

Bogacki M., 2010, O współczesnym „ożywianiu” przeszłości – charakterystyka odtwórstwa historycznego, "Turystyka Kulturowa" nr 5, s. 4-27

Bourdieu P., Passeron J.P., 1977, Reproduction in education, society and culture, Sage Publications, London - Thousands Oacks - New Delhi

Brandt P., 2013, Stichwort: Reise und Bildung , "DIE Zeitschrift für Erwachsenenbildung" nr III, s.20-21

Brunelli M., 2013, From nature guiding to nature interpretation in the United States (1872-1920).The origins of the professional practice of heritage interpretation: between protection and education, "History of Education & Children’s Literature", t. VIII, nr 1, s. 399- 428

Bruner J., 2006, Kultura edukacji, Universitas, Kraków

Bulas R., 2012, Chrześcijańskie itineraria do miejsc świętych od II do VIII wieku, "Vox Patrum" t. 32, t. 57, s.77-91

Burckhardt J., 2016, Der Cicerone: Eine Anleitung zum Genuss der Kunstwerke Italiens, Musaicum Books, Amazon

Carter J., 2001, A Sense of Place. An interpretative planning handbook, Tourism and Enviroment Initiative, Iverness

Casson L., 1974, Travel in the ancient world, George Allen and Unwin, London

Christou E., 2005, Heritage and Cultural Tourism: a Marketing-Focused Approach [w:] M. Sigala, D. Leslie (red.), International Cultural Tourism. Management, implications and cases,

Butterworth-Heinemann, Oxford, s. 4-15

Cruz, Z., 2008, Principles and Ethics of Tour Guiding, Rex Book Store Inc, Quezon City

Cultural Routes of the Council of Europe, 2016, Council of Europe, Madrid

Davis P., 1999, Ecomuseums: A sense of Place, Continuum International Publishing Group, London - New York

Duarte A., 2012, “Ecomuseum”: one of the many components of the New Museology, [w:] Lira S. i in., 2012, Ecomuseums 2012…, Barcelos, s. 107-116

Engaging your visitors: Guidelines for achieving excellence in heritage interpretation, 2016, Interpret Europe, Witzenhausen

Falk J.H., Dierking L.D., 1992, The Museum Experience, Whalesback Books, Washington

Falk J.H., Dierking L.D., 2000, Learning from museums: Visitor experiences and the making of meaning, Altamira Press, Walnut Creek

Forum G 2013 – Gnieźnieńskie Forum Ekspertów Turystyki Kulturowej, pytanie nr 45: „Jak będzie wyglądała turystyka kulturowa za 10 lat?” (P. Zmyślony), „Turystyka Kulturowa” nr 12 / 2013, s. 92-102

Fyall A., Garrod B., 1998, Heritage tourism: at what price?, “Managing Leisure”, nr 3(4), s. 213-228

Goethe von, J. W., 1913, Goethes Italienische Reise, Insel Verlag, Leipzig

Gonon, Ph., 2008, Die klassische Bildungsreise, "Education permanente", Z. 2, s. 4–5

Guidelines NSW 2005 - Interpreting Heritage Places and Items Guidelines. Endorsed by the Heritage Council of NSW August 2005, NSW Heritage Office, Parramatta

Gyr U., 2010, Geschichte des Tourismus: Strukturen auf dem Weg zur Moderne, Institut für Europäische Geschichte, Mainz

ICOMOS 2008 - The ICOMOS Charter for the Interpretation and Presentation of Cultural Heritage Sites, Ratified by the 16th General Assembly of ICOMOS Quebec, 4 October 2008

www.icip.icomos.org/downloads/ICOMOS_Interpretation_Charter_ENG_04_10_08.pdf

Hachtmann R., 2007, Tourismus-Geschichte, UtB, Göttingen

Hachtmanm R., 2010, Tourismus und Tourismusgechiche, Zentrum für Zeithistorische Forschung, Potsdam

Ham S., 2009, From interpretation to protection: Is there an theoretical basis? “Journal of Interpretation Research” nr 14(2) s. 49-57

Hadden R.L. 1999, Reliving the Civil War: a reenactor's handbook, Stackpole Books, Mechanicsburg

Hajduk J., Piekarska-Duraj Ł., Idziak P., Wacięga S., 2014, Lokalne muzeum w globalnym świecie. Poradnik praktyczny, MIK, Kraków

Heritage Sites, 2008, Ratified by the 16th General Assembly of ICOMOS, Québec (Canada), on 4 October 2008, www.icomos.org/charters/interpretation_e.pdf

Hein G.E., 1998, Learning in the Museum, Routledge, New York

Hewison R., 1987, The Heritage Industry: Britain in a Climate of Decline, Methuen Publishing, London

Hochleitner J., Rekuć I, 2017, O “ożywianiu historii” i współczesnych rycerzach na malborskim zamku [w:] J. Hochleitner, K. Polejowski (red.) W służbie zabytków, MZ w Malborku, s. 321-333

Ideas for interpreting heritage sites, 2009, Irish Walled Towns Network, Church Lane

IE 2019 www – Interpret Europe – międzynarodowe stowarzyszenie badaczy i praktyków interpretacji dziedzictwa z siedzibą w Witzenhausen (Niemcy) - www.interpret-europe.net

Izquierdo Tugas P. i in., 2005, Heritage Interpretation Centres. The Hicira Handbook, Institut d’Edicions de la Diputació de Barcelona, Barcelona

JoIR 2019 www – „Journal of Interpretation Research” – czasopismo naukowe poświęcone interpretacji dziedzictwa, wydawane w USA, www.interpnet.com

Kaczmarek J., Paluch M., 2015, Kreatywność turystyki vs. turystyka kreatywna – wstęp do dyskusji, "Turystyka Kulturowa" nr 7, s. 54-76

Klein H.A., 1835, Rheinreise von Mainz bis Cöln, Handbuch für Schnellreisende, Verlag Karl Baedecker, Koblenz

Korouthanassis P. i in., 2015, Tourists responses to mobile augmented reality travel guides, "Pervasive and Mobile Computing", t. 18, s. 71-87

Kowalczyk A., 2018, Wykorzystanie metod kartografii i geowizualizacji w turystyce kulturowej, "Turystyka Kulturowa" nr 5, s. 80-106

Kruczek Z., 2011, Atrakcje turystyczne. Fenomen, typologia, metody badań, Proksenia, Kraków

Kruczek Z., 2013, Znaczenie szlaków kulturowych dla rozwoju turystyki edukacyjnej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu”, nr. 304, s. 128-137

Kühne H., 2012, Votive - Reliquien - Ablässe. Wallfahrten zur Magdeburger Domkirche im späten Mittelalter,[w:] W. Schenkluhn, A. Waschbüsch (red.) Der Magdeburger Dom im europäischen Kontext, Schnell & Steiner, Regensburg, s. 323-336

Lewis W.J., 1995, Interpreting for park visitors, Eastern Acorn, Fort Washington

Licaj B., Matja L., 2015, Storytelling and cultural tourism. Valorisation of past identities [w:] Skills and Tools to the Cultural Heritage and Cultural Tourism Management, 2015 Edizioni d`Errico t. II, CHTMBAL, Teramo, s. 279-290

Lira S. i in., 2012, Ecomuseums 2012, 1.st International Conference on Ecomuseums, Community Museums and Living Communities, Green Lines Institute for Sustainable Development, Barcelos

Lowenthal D., 1996, Possessed by the Past: The Heritage Crusade and the Spoils of History, The Free Press, New York

Lowenthal D., 1998, Fabricating heritage, “History and Memory”, nr 10 (1), s. 5–24

Ludwig T., 2003a, Grundlagen der Interpretation. Das Kurshandbuch, Bildungswerk interpretation, Werleshausen

Ludwig T., 2003b, Einführung in die Naturinterpretation [w:] Interpretation bei der NNA Seminar, Bildungswerk Interpretation, Werleshausen, (pdf), s. 1-8

Ludwig T., 2008, Kurshandbuch Natur- und Kulturinterpretation, Gicom Buchdruck, Borgentreich

Ludwig T., 2014, The interpretive Guide - Sharing Heritage with People, Bildungswerk interpretation, Werleshausen

MacCanell D., 1976, The Tourist: A new Theory of the Leisure Class, Schocken, New York

Machlis G., Field D., 1992, On Interpretation: Sociology for Interpreters of Natural and Cultural History, Oregon State University Press, Corvallis

Merski J., Piotrowski J.P., 2010, Drogi ewolucji drukowanych przewodników turystycznych po Polsce, Almamer, Warszawa

Message K., 2006, New Museum and The Making of Culture, Berg, Oxford – New York

Mills E. A., 1920, The Adventures of a Nature Guide, Doubleday, Page and Co, Garden City

Mikos v. Rohrscheidt A., 2010a, Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy, KulTour.pl, Poznań

Mikos v. Rohrscheidt A., 2010b, Regionalne szlaki tematyczne. Idea, potencjał, organizacja, Proksenia, Kraków

Mikos v. Rohrscheidt A., 2011, Poznańskie muzea w kontekście standardów i potrzeb współczesnej turystyki kulturowej [w:] A. Mikos v. Rohrscheidt (red.) Obcy w Poznaniu. Historyczna metropolia jako ośrodek miejskiej turystyki kulturowej, Proksenia / KulTour.pl, Kraków - Poznań, s. 362-404

Mikos v. Rohrscheidt A., 2014, Współczesne przewodnictwo miejskie. Metodyka i organizacja interpretacji dziedzictwa, Proksenia / KulTour.pl, Kraków - Poznań

Mikos v. Rohrscheidt A., 2016a, Turystyka kulturowa w płynnej rzeczywistości. Quaestiones disputatae, KulTour.pl, Poznań

Mikos v. Rohrscheidt A., 2016b, Turystyka kulturowa a muzea: oczekiwania i szanse współpracy, "Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej", Nr 3 / 2016, s. 93-116

Mikos v. Rohrscheidt A., 2016c, Przyroda w turystyce kulturowej. Programy, oferty, zagospodarowanie walorów i obszarów, "Turystyka Kulturowa" Nr 1, s. 6-46

Mikos v. Rohrscheidt A., 2017, Zarys problematyki zarządzania w turystyce kulturowej, "Turystyka Kulturowa" nr 1, s. 7-55

Mikos v. Rohrscheidt A., 2018a, Historia w turystyce kulturowej, WN PWN, Warszawa

Mikos v. Rohrscheidt 2018b, Polityka historyczna z etyką w tle. Patologie w kreowaniu doświadczeń turystów kulturowych, "Folia Turistica” nr 49, s. 67-123

Mikos v. Rohrscheidt 2018c, Toward Interpretative City Guiding: New Approaches and Services on The Example of Selected European Cities, [w:] S. Owsianowska, M. Banaszkiewicz (red.), Anthropology of Tourism in Central and Eastern Europe. Bridging World, Lexington Books, New York-London, s. 239-255

Nayyar A. i in. 2018, Virtual Reality & Augmented Reality technologies for tourism and hospitality industry, "International Journal of Engineering & Technology”, nr 7, s. 156-160

Nestor, 1968, Powieść minionych lat (tłum. F. Sielicki), Wyd. PAN, Kraków

Nieszczerowska M., 2009, Narracje miejskiej wyobraźni, Bogucki Wyd. Naukowe, Poznań

Nieszczerowska M., 2016, Turystyczna eksploracja alternatywnego dziedzictwa, "Turystyka Kulturowa", nr 3, s. 42-55

Nowacki M., 2012, Dziedzictwo i turystyka: relacje i ewolucja koncepcji [w:] B. Włodarczyk, B. Krakowiak (red.), Kultura i turystyka. Wspólne korzenie, ROTWŁ, Łódź s. 35-49

Nuryanti W., 1997, Interpreting Heritage for Tourism: Complexities and Contradictions, Tourism and Heritage Management, Gadjah Mada University Press, Yogyakarta

Ohara K., 2012, Relationship between peoples’ local actions and traditional museums – case study on Miura Peninsula Ecomuseum as the network to integrate local resources in the area [w:] Lira S. i in., 2012, Ecomuseums 2012…, Barcelos, s. 271-279

Owsianowska S., Banaszkiewicz M., 2015, Trudne dziedzictwo a turystyka. O dysonansie dziedzictwa kulturowego, „Turystyka Kulturowa” nr 11, s. 6-24

Pauzaniasz, 2003, Wędrówka po Helladzie. Księgi I-X, Www.zrodlahistoryczne.prv.pl

Pine J., Gilmore J., 1999, The experience economy. Work Is Theatre and Every Business a Stage, Harvard Business School Press, Boston

Plutarch, Alexander, [w:] Bioi paralleloi, t. III, 2007, Reclam, Stuttgart, (opr. M. Giebel)

Posselt F., 1795, Apodemik oder die Kunst zu reisen: Ein systematischer Versuch zum Gebrauch junger Reisenden aus den gebildeten Ständen überhaupt und angehender Gelehrter und Künstler insbesondere..., Breitkopfische Buchh., Leipzig (reprint 2016 hansebooks)

Prakash M., Chowdhary N., 2010, Tour guides: Roles, challenges and desired competences. A review of literature, "International Journal of Hospitality & Tourism Systems”, t. 3/1. s. 1-12

Prein Ph., 2005, Bürgerliches Reisen im 19. Jahrhundert. Freizeit, Kommunikation und soziale Grenzen, Lit Verlag, Münster

Rahman H., Beng Kiang T., 2017, Digital Heritage Interpretation: Learning From the Realm of Real-Worlds, “Journal of Interpretation Research”, nr 22 (2), s. 53-64

Reisinger Y., Steiner C., 2006, Reconceptualising Interpretation: The Role of Tour Guides in Authentic Tourism, "Current Issues in Tourism", t. 9., nr 6, s.481-498

Semmens K., 2005, Seeing Hitler's Germany: Tourism in the Third Reich, Palgrave Macmillan, Basingstoke / New York

Sharing our Stories. Guidelines for Heritage Interpretation, 2007, (opr. S. Jones), The National Trust of Australia & Museums Australia, Canberra-Sydney

Simon N., 2010, The Participatory Museum, Museum, Santa Cruz, USA

Smith M. K., 2009, Issues in Cultural Tourism Studies, Routledge, New York

Smith V.L., 1996, Indigenous tourism: the four Hs [w:] R. Butler, T. Hinch (red.), Tourism and indigenous peoples, International Thomson Business Press, London, s. 283-307

Stagl J. 1983, Apodemiken. Eine räsonnierte Bibliographie der reisetheoretischen Literatur des 16., 17., und 18. Jahrhunderts, Verlag F. Schöningh, Paderborn

Standards and Practices for Interpretative Methods, 2008, NAI Best Practices, Fort Collins

Stannek A., 2001, Telemachs Brüder. Die höfische Bildungsreise des 17. Jahrhunderts, Campus Verlag, Frankfurt / New York

Stasiak A., 2007, O potrzebie rewolucji w polskim muzealnictwie XXI wieku, [w:] A. Stasiak (red.) Kultura i turystyka. Razem czy oddzielnie?, Wyd. WSTiH, Łódź, s. 115-134

Stasiak A., 2013a, Produkt turystyczny w gospodarce doświadczeń, „Turyzm”, 23/1, s. 29-38

Stasiak A., 2013b, Nowe przestrzenie i formy turystyki w gospodarce doświadczeń, „Turyzm” Nr 23/2, s. 65-74

Stasiak A., 2016, Turystyka kulinarna w gospodarce doświadczeń, „Turystyka Kulturowa”, nr 5, s. 6-28

Steinecke A., 2007, Kulturtourismus. Marktstrukturen, Fallstudien, Perspektiven, Oldenbourg, München

Steinecke A., 2009, Themenwelten im Tourismus. Marktstrukturen – Marketing – Management - Trends, Oldenbourg, München

Teye V.B., 2009, Tourism and Africa`s tripartite past, [w:] D.J. Timothy, G.P. Nyaupane (red.) Cultural Heritage and Tourism in the Developing World, Routledge, London – New York, s. 165-185

Tilden F., 1957, Interpreting Our Heritage, The University of North Carolina Press, Chapel Hill

Tilkin G., 2014, InHerit. Professional Development in Heritage Interpretation. Manual, Alden Biesen, Bilzen

Timothy D.J., Nyaupane G.P., 2009, Cultural Heritage and Tourism in the Developing World, Routledge, London – New York

Tunbridge J., Ashworth G., 1996, Dissonant Heritage. The Management of the Past as a Resource in Conflict, Wiley, Chichester

UNESCO 2003 - Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego z dnia 17 października 2003 r., Tekst polski: Dz. U. 2011 nr 172, poz. 1018

UNESCO, 2012, A Manual for Interpreting Community Heritage for Tourism, (Canad. Univ. Consortium), https://icrtourism.com.au/wp-content/uploads/2012/09/interpreting-manual.pdf

Uzzell D.L., 1998, Interpreting Our Heritage: A Theoretical Interpretation [w:] D.L. Uzzell, R. Ballantyne (red.) Contemporary Issues in Heritage and Environmental Interpretation: Problems and Prospects, The Stationery Office, London s. 11-25

Visitors Guide to the Centennial Exhibition and Philadelphia, 1876, J.B. Lippincott & Co., Philadelphia

Veverka J.A., 1994, Interpretive Master Planning, Falcon Press, Helena

Voragine de J., 1983, Złota Legenda, Pax, Warszawa

Weiler B., Black R., 2015, Tour Guiding Research. Insights, Issues and Implications, Chanel View Publications, Bristol

Wieczorkiewicz A., 2008, Apetyt turysty. O doświadczeniu świata w podróży, Universitas, Kraków

Ziarkowski D., 2018, Przewodniki a rozwój nowoczesnej turystyki w XIX wieku, "Turystyka Kulturowa", nr 7, s. 23-42

Zillinger M., Jonasson M, Adolfsson P., 2012, Guided Tours and Tourism, "Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism”, t. 12/1, s. 1-7


Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2019 Armin Mikos von Rohrscheidt


Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2018. ISSN 1689-4642