Dziedzictwo w strategiach turystyki kulturowej

Kinga Czerwińska

Abstrakt


Tekst stanowi zapis dyskusji naukowej badaczy i praktyków turystyki kulturowej, prowadzonej regularnie na Gnieźnieńskim Forum Ekspertów Turystyki Kulturowej. Tematyka serii dyskusji odnosi się do walorów rozmaitych form turystyki kulturowej, jej organizacji, produktów, profilów i preferencji turystów kulturowych, a także metod badań i perspektyw rozwoju. Uczestnicy Forum reprezentują kilkanaście ośrodków naukowych z terenu całej Polski, a poszczególne kwestie są proponowane przez kolejnych członków grupy, zgodnie z ich oceną aktualności  i wagi problemów. 

Dziedzictwo kulturowe, rozumiane jako rodzaj kapitału, wykorzystywane jest obecnie
w wielu obszarach, w tym turystyce kulturowej, która rozwija się, czerpiąc z jego materialnych i niematerialnych zasobów. Proces ten jednak warunkują liczne czynniki.
Z jednej bowiem strony, turystyka przynosi konkretne korzyści materialne, co dla społeczności lokalnej będącej w „posiadaniu” pożądanych atrakcji, może być szansą na zapewnienie sobie odpowiedniego poziomu życia, nierzadko wyjścia z zapaści finansowej.
Z drugiej strony intensywnie prowadzona eksploracja turystyczna niesie ze sobą ingerencję
w kulturowy i środowiskowy krajobraz, co niejednokrotnie w konsekwencji owocuje głęboką dewastacją miejsc i wyniszczeniem społecznej tkanki. Analiza procesów eksploracji dziedzictwa dowodzi, że dostosowuje się je do wymogów standaryzacji masowej turystyki, podczas gdy równocześnie, istnieje potrzeba utrzymania jego autentyczności i podkreślenia wyjątkowości. Zachowanie równowagi między tymi obszarami to wyzwanie dla wszystkich uczestników rynku turystycznego, tak dla touroperatorów, jak i depozytariuszy przyrodniczego lub kulturalnego dziedzictwa.

W tym kontekście stawiam pytania: czy istnieje, według Państwa, szansa na zrównoważone zarządzanie przyrodniczym i kulturowym dziedzictwem tak, aby było celem strategii turystycznych, ale równocześnie zachowało swoją unikatowość
i żywotność? Jakie strategie należy wprowadzić, by „nie zadeptać” tego co dla nas jako ludzkości – najcenniejsze – naszego dziedzictwa
?



Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Angutek D., 2013, Kulturowe wymiary krajobrazu. Antropologiczne studium recepcji przyrody na prowincji: od teorii do empirii, BOGUCKI Wydawnictwo Naukowe, Poznań

Kalbarczyk E., Kalbarczyk R., Kasprzak K., Krajewski P., Raszka B. 2016. Parki narodowe w Polsce, Wyd. Dragon, Bielsko-Biała

Kasprzak K. 2019. Turystyka kulturowa w wymiarze przyrodniczym, „Polish Journal for Sustainable Development” nr. 23 (2), w druku

Kasprzak K., Raszka B . 2007. Park Krajobrazowy im. gen. Dezyderego Chłapowskiego. Wielkopolska Biblioteka Krajoznawcza i Centrum Animacji Kultury, Poznań, seria Wielkopolska Biblioteka Krajoznawcza, 35

Morawski K. 1981. Wspomnienia z Turwi. Wydawnictwo Literackie, Kraków

Raszka B., Krajewski P., Kalbarczyk R., Kalbarczyk E., Kasprzak K. 2015. Parki krajobrazowe w Polsce. Piękno polskiej przyrody, Wyd. Dragon, Bielsko-Biała

Raszka B., Kalbarczyk E., Kasprzak K., Kalbarczyk R. 2016. Ochrona i zarządzanie krajobrazem kulturowym, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Raszka B., Kasprzak K., Awedyk M., Krajewski P., Krystianiak S., Szuszkiewicz T. 2019. Rezerwaty przyrody w Polsce. Wyd. Dragon, Bielsko-Biała

Weiner J., 1999. Życie i ewolucja biosfery, WN PWN, Warszawa

Ashworth, G., 1994, From history to heritage – from heritage to identity: in search of concepts and models, [w:] G. Ashworth, P. Larkham (red.) Building a New Heritage, Routledge, London, s. 13-30

Christou E., 2005, Heritage and Cultural Tourism: a Marketing-Focused Approach [w:] M. Sigala, D. Leslie (red.), International Cultural Tourism. Management, implications and cases Butterworth-Heinemann, Oxford, s. 4-15

Hewison R., 1987, The Heritage Industry: Britain in a Climate of Decline, Methuen Publishing, London

Kostera M., Śliwa M., 2012, Zarządzanie XXI wieku. Jakość, twórczość, kultura, Wolters Kluwer Polska, Warszawa

Mikos v. Rohrscheidt A., 2018, Polityka historyczna z etyką w tle. Patologie w kreowaniu doświadczeń turystów kulturowych, "Folia Turistica", nr 49, s. 67-123

Mikos v. Rohrscheidt A., 2019a, Przedmiot interpretacji dziedzictwa we współczesnej turystyce kulturowej - główne typy interpretowanych zasobów i wiodące treści, "Turystyka Kulturowa" nr 4, s. 65-91

Mikos v. Rohrscheidt A., 2019b, Interpretacja dziedzictwa we współczesnej turystyce kulturowej. Cele i założenia, poziomy i wymiary programów, rodzaje podejmowanych działań, "Turystyka Kulturowa", nr 6, s. 61-102

Czajkowski S., 2017, Turystyka dziedzictwa a proces kontrolowania w zarządzaniu, „Turystyka Kulturowa”, nr 1, s. 134-144

Czajkowski S., 2017, Interpretacja dziedzictwa jako innowacyjny sposób popularyzacji dziejów ludności ziemi dzisiejszego powiatu słupskiego, „Przegląd Zachodniopomorski”, z. 3, s. 153-165

Gaweł Ł., 2011, Szlaki dziedzictwa kulturowego. Teoria i praktyka zarządzania, Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków

Tilden F., 1957, Interpreting our heritage, North Carolina

Duda T., 2018, Zrównoważona turystyka kulturowa na obszarach przyrodniczo cennych. Studium przypadku Drawieńskiego Parku Narodowego., Turystyka Kulturowa, vol.7 (2018), s. 102-116

Gravari-Barbas M., 2018, Tourism as a heritage-producing machine, Tourism Management Perspectives, 26, s. 5-8

Jensen-Verbeke M., Vanneste D., 2018, Managing Built Heritage Resources, [w:] C. Cooper, S. Volo, B. Gartner, N. Scott (red.) The SAGE Handbook of Tourism Management: Applications of Theories and Concepts to Tourism, SAGE

Sustainable Tourism Development in UNESCO Designated Sites in South-Eastern Europe, Ecological Tourism In Europe (ETE), UNESCO Office Materials, Venice


Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2020 Kinga Czerwińska


Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2024. ISSN 1689-4642