Dziedzictwo kulturowe a turystyka w polskich parkach narodowych

Sylwia Graja-Zwolińska, Aleksandra Spychała

Abstrakt


Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na fakt obecności dziedzictwa antropogenicznego na najcenniejszych obszarach przyrodniczych w Polsce, jakimi są parki narodowe. To również tego typu walory są chronione – wraz z dziedzictwem naturalnym tworzą niepowtarzalny krajobraz. Jeszcze w latach 90. XX w. zasoby kulturowe nie były wysoko cenione przez dyrekcje parków; obecnie – stają się coraz częściej wykorzystywane w kreowaniu specjalistycznej oferty turystycznej. Autorki podejmują próbę oszacowania tego dziedzictwa w odniesieniu do każdego parku; ponadto przeprowadziły one wywiad kwestionariuszowy z pracownikami parków dotyczący wyżej wymienionej kwestii.


Słowa kluczowe


park narodowy; dziedzictwo; turystyka kulturowa; turystyka przyrodnicza; turystyka dziedzictwa

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Armaitiene A.,Bertuzyte R., Vaskaitis E., 2014, Conceptual Framework for Rethinking of Nature Heritage Management and Health Tourism in National Parks, “Procedia – Social and Behavioral Sciences”, vol. 148, p. 330–337

Beckerath J., 1971, Abriß der Geschichte des alten Ägypten, Oldenburg, München

Bishop K., Dudley N., Phillips A., Stolton S., 2004, Uses and performance of the IUCN System of Management Categories for Protected Areas. Speaking a Common Language, Cardiff University, Cardiff

Blamey R., 2001, Principles of Ecotourism, [in:] D.B. Weaver (ed.) The Encyclopedia of Ecotourism, CABI Publishing, Wallingford, s. 5-22

Bruno G., Gasca E., Monaco C., 2014, The Efficient Management of Park Resources: Natural and Cultural Data in the Alpi Marittime Park Area, “Information Systems”, vol. 42, s. 78–88

Ceballos-Lascurain H., 1996, Tourism, Ecotourism and Protected Areas, IUCN

Charters T., Saxon E., 2007, Tourism and Mountains. A Practical Guide to Managing the Environmental and Social Impacts of Mountain Tours, United Nations Environment Programme, Conservation International, Tour Operators’ Initiative

Corbett J.B., 2006, Communicating Nature: How We Create and Understand Environmental Messages, Island Press, Washington

Cuijpers J.J., Bekius D., 2004, Landscpae Biographical Ensembles. A Method for Using Cultural-historical Aspects of the Landscape in Planning practice, [in:] I. Boer (ed.) Multiple landscape. Merging past and Present in Landscape Planning, Wageningen University

Deng J., King B., Bauer T., 2002, Evaluating natural attraction for tourism, “Annals of Tourism Research”, 29 (2), s. 422–438

Dhimitri J., Sinani A., Todia J., 2015, The Landscape of Divjakë-Karavasta National Park in Information among Youth, “Agriculture and Agricultural Science Procedia”, vol. 4, 2015, s. 158–166

Dowling R., Weiler B., 1997, Ecotourism in South-East Asia, “Tourism Management”, 18 (1), s. 51-53

Dudek S., Kowalczyk A., 2003, Turystyka na obszarach chronionych – szanse i zagrożenia, Prace I Studia Geograficzne, 32, s. 117-140

Dudley N. (ed.), 2008, Guidelines for Applying Protected Area Management Categories, IUCN, Gland

Fennel D.A., Nowaczek P., 2010, Moral and Empirical Dimensions of Human – Animal Interactions in Ecotourism: Deepening an Otherwise Shallow Pool of Debate, “Journal of Ecotourism”, 9 (3), s. 239–255

Eagles P.F.J., McCool S. (2002): Tourism in National Parks and Protected Areas: Planning and Management, Wallingford, CABI

Frost W., Hall C.M., 2009, American Invention to International Concept: The Spread and Evolution of National Parks, [in:] W. Frost, C.M. Hall (eds) National Parks and Tourism: International Perspectives on Development, Histories and Change, London, Routledge, s. 30–44

Gałuszka N., Turystyka dziedzictwa. Poradnik dla organizacji pozarządowych, Fundacja Partnerstwo dla Środowiska, Kraków

Goodwin H., 1996, In Pursuit of Ecotourism, Biodiversity and Conservation, 5 (3), s. 277-291

Graja-Zwolińska, Spychała 2013, Jak rozumieć turystykę przyrodniczą? Studium przypadku młodzieży akademickiej, „Turyzm” 23 (1), s. 39-47

Grenier A.A., 2004, The Nature of Nature Tourism, University of Lapland, Rovaniemi

Highman J., Lűck M., 2002, Urban Ecotourism: A Contradiction in Terms?, “Journal of Ecotourism”, 1 (1), s. 36-51

Kulczyk S., 2008, Znaczenie czynników kulturowych dla rozwoju ekoturystyki na przykładzie Wielkich Jezior Mazurskich, [w:] A. Kowalczyk (red.) Turystyka kulturowa, Uniwersytet Warszawki, Warszawa, s. 147-159

La Page W. (2010): Rethinking Park Protection: Treading the Uncommon Ground of Environmental Beliefs, Wallingford, CABI

Leung Y.F., Marion J.L., Farrell T.A., 2001 The Role of Recreation Ecology in Sustainable Tourism and Ecotourism, [in:] S.F. McCool. R.N. Moisey (eds.) Tourism, Recreation and Sustainability, CABI Publishing, New York, s. 21-39

Lussetyowati T., 2015, Preservation and Conservation through Cultural Heritage Tourism. Case Study: Musi Riverside Palembang, “Procedia - Social and Behavioral Sciences”, vol. 184, s. 401–406

Luzar E.J., Diagne A., Ecgan Ch., Henning B.R., 1998, Profiling the Nature-Based Tourist: A Multinomial Logit Approach, “Journal of Travel Research”, 37 (1), s. 48-51

Łuczyńska-Bruzda (red.), 1994, Zasady sporządzania operatu ochrony zasobów kulturowych, [w:] Plany ochrony parków narodowych. Zasady opracowania operatów szczegółowych do planów ochrony parków narodowych, Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych I Leśnictwa, Warszawa

MacCannell D.,1993, Empty Meeting Grounds, London, Routledge

Mason P., 2000, Zoo Tourism: The Need for More Research, “Journal of Sustainable Tourism”, 8 (4), s. 333-339

Mikos von Rohrscheidt A., 2008, Turystyka kulturowa. Fenomen. Potencjał. Perspektywy, GWSHM Milenium, Gniezno

Ochrona środowiska, 2006, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, http://www.geobotanika.uni.lodz.pl/wp-content/uploads/ochrona_srodowiska_2006.pdf [30.10.2015]

Ochrona środowiska, 2014, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/srodowisko-energia/srodowisko/ochrona-srodowiska-2014,1,15.html [30.10.2015]

Ochrona środowiska, 2015, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/srodowisko-energia/srodowisko/ochrona-srodowiska-2015,1,16.html [03.02.2015]

Paczuski R., 1995, Prawo ochrony środowiska, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz

Piekarowicz R., 1977, Zrozumieć Indie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa

Ustawa o ochronie przyrody z dn. 16 kwietnia 2004 r.

Sekar N., Weiss J.M., Dobson A.P., 2014, Willingness-to-pay and the Perfect Safari: Valuation and Cultural Evaluation of Safari Package Attributes in the Serengeti and Tanzanian Northern Circuit, “Ecological Economics”, vol. 97, s. 34–41

Richards G., 1996, Production and Consumption of European Cultural Tourism, “Annals of Tourism Research”, vol. 23 (2), s. 261-283

Rio D., Nunes L.M., 2012, Monitoring and Evaluation Tool for Tourism Destinations, “Tourism Management Perspectives”, vol. 4, s. 64–66

Shafer E., Choi Y., 2006, Forging Nature-based Tourism Policy Issues: A Case Study in Pennsylvania, “Tourism Management”, 27 (4), s. 615-628

Spychała, Graja-Zwolińska, 2013, Specyfika turystyki edukacyjnej na obszarach chronionych. Studium przypadku polskich parków narodowych, Prace Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, nr 304, 304-313

Stasiak A., 1997, Turystyka w parkach narodowych – obszary konfliktów, „Turyzm”, t. 7, z. 2, s. 5–22

Urry J., 1990, The Tourist Gaze: Leisure and Travel in Contemporary Societies, Sage, London

Ursache M., 2015, Tourism – Significant Driver Shaping a Destinations Heritage, “Procedia – Social and Behavioral Sciences”, vol. 188, s. 130–137

Valentine P.S., 1992, Review. Nature-based Tourism, [in:] B. Weiler, C.M. Hall (eds), Special Interest Tourism, Belhaven Press, London

Vitalinia S., Puricelli C., Mikerezic I., Iritia M., 2015, Plants, people and Traditions: Ethnobotanical Survey in the Lombard Stelvio National Park and Neighbouring Areas (Central Alps, Italy), “Journal of Ethnopharmacology”, vol. 173 (15), s. 435–458

Wall Reinius S., Fredman P., 2007, Protected areas as attractions, “Annals of Tourism Research”, vol. 34 (4), s. 839–854

Walczak M., Radziejowski J., Smogorzewska M., Sienkiewicz J., Gacka-Grzesikiewicz E., Pisarski Z., 2001, Obszary chronione w Polsce, IOŚ, Warszawa

Wu Y.Y., Wang H.L., Ho Y.F., 2010, Urban Ecotourism: Defining and Assessing Dimensions Using Fuzzy Number Construction, “Tourism Management”, 31 (6), s. 739-743

Xu F.Fox D., 2014, Modelling Attitudes to Nature, Tourism and Sustainable Development in National Parks: A Survey of Visitors in China and the UK, “Tourism Management”, 45, s. 142-158

Zhou D.Q., Grumbine R.E., 2011, National Parks in China: Experiments with Protecting Nature and Human Livelihoods in Yunnan Province, Peoples’ Republic of China (PRC), “Biological Conservation”, vol. 144 (5), s. 1314–1321

https://www.mos.gov.pl/g2/big/2011_08/461dca697392205737781a4bdc14cd4f.pdf [14.12.15]

http://www.ramsar.org/about-the-ramsar-convention [13.12.15]

www.pot.gov.pl [19.12.15]

http://www.sustainabletourismonline.com/parks-and-culture/nature-based-tourism/forms-of-nature-based-tourism/nature-based-tourism [16.12.2015]

www.fundacjafril.blogspot.com [18.12.15]

www.grodzisk.wlkp.pl [18.12.15]

www.bornesulinowo.pl [18.12.15]

www.fundacjakim.pl/ [18.12.15]

www.gopskowala.pl [18.12.15]

http://przyjacielpn.pl/Tresci-programu [28.12.2015]


Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2016 Sylwia Graja-Zwolińska, Aleksandra Spychała


Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2018. ISSN 1689-4642