Ostatnia enklawa autentyczności? Slumsy jako atrakcja turystyczna

Agnieszka Gandecka

Abstrakt


Turystyka slumsowa, definiowana jako zwiedzanie dzielnic skrajnej biedy w krajach Globalnego Południa, wzbudza wiele emocji i dyskusji, zarówno wśród badaczy zjawiska, jak i jego uczestników. Już samo połączenie pojęć „slumsy” oraz „turystyka” niesie ze sobą wątpliwości natury etycznej, bowiem pierwsze z pojęć obrazuje dramat ludzi, drugie zaś kojarzy się z zabawą i rozrywką. Turystykę slumsową można jednak analizować w szerokim kontekście społecznym, kulturowym, ekonomicznym, a nawet politycznym, jako spotkanie kultur, których efektem nie jest zaspokojenie ciekawości „innego”, lecz wyważona refleksja nad problematyką ubóstwa oraz globalnej sprawiedliwości.
Artykuł jest próbą przybliżenia fenomenu poorismu z perspektywy turystyki miejskiej i motywacji działań podjętych przez głównych aktorów: turystów, mieszkańców slumsu oraz przewodników. Analizę oparto na analizie programów wycieczek po wybranych slumsach świata oraz badaniach realizowanych w Dharavi (Indie), Soweto (RPA) i Katutura (Namibia) dotyczących motywacji podejmowania przez turystów wypraw do slumsów.
Część opisowo-badawczą poprzedzają rozważania o motywach podróżowania turystów w ponowoczesności, a przede wszystkim o potrzebie poszukiwania przez nich autentyczności doświadczeń.

Słowa kluczowe


turystyka slumsowa; poorism; autentyczność; turystyka miejska; atrakcje turystyczne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Boorstin D., 1964, The Image: A Guide to Pseudo-events in America

Bruner, E. M. (1994) Abraham Lincoln as authentic reproduction: A critique of postmodernism, “American Anthropologist”, 96(2)/1994 http://mysite.du.edu/~lavita/ anth_3070_10f/docs/bruner_abraham_lincoln.pdf,

Buczkowska K., 2014, Turysta w slumsach, czyli o (nie)wyraźnej granicy pomiędzy turystyką etyczną i nieetyczną [w:] M. Kazimierczak (red.), Etyczny wymiar podróży kulturowych, Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu

Chułek M., O lokalnym wymiarze slumsu – przykład Kibery (Kenia) http://www.tematyzszewskiej.pl/index.php/2016/03/06/o-lokalnym-wymiarze-slumsu-przyklad-kibery-kenia/

City of Cape Town – 2011 Census Suburb Khayelitsha https://www.capetown.gov.za/ en/stats/2011CensusSuburbs/2011_Census_CT_Suburb_Khayelitsha_Profile.pdf

Cohen E., 1988, Authenticity and Commodification in Tourism, “Annals of Tourism Research”, vol. 15.

Cywiński P., Kim jest post-turysta? www.post-turysta.pl

Davis M., 2009, Planeta Slumsów, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa, Warszawa

Fainstein S., Judd D., 1999, The Tourist City, Yale University Press

Frenzel F., Blakeman S., Making Slums Into Attractions: The Role of Tour Guiding in the Slum Tourism Development in Kibera and Dharavi, Tourism Review International, nr 19/2015.

Frenzel F., In 2014, over one million tourists visited township, favela, barrio or slum: on the rise slum tourism, Citymetric, 16.07.2016, http://www.citymetric.com/fabric/2014-over-one-million-tourists-visited-township-favela-barrio-or-slum-rise-slum-tourism-2187

Frenzel, F.; Koens, K., Steinbrink, M., 2012, Slum Tourism: Poverty, Power and Ethics, Routeledge, London

Frenzel, F.; Koens, K., Steinbrink, M., 2012a, Slum Tourism: Development and Globalization of a New Trend in Tourism, [w:] Slum Tourism: Poverty, Power and Ethics, Routeledge, London.

Gutowska A., Wycieczki po slumsach, czyli gdzie się podziała podmiotowość i sprawczość mieszkańców, http://post-turysta.pl/artykul/wycieczki-po-slumsach-czyli-gdzie-sie-podziala-podmiotowosc-i-sprawczosc-mieszkancow-kibery-i-bwaise.pdf

Hernandez‐Garcia J., 2013, Slum tourism, city branding and social urbanism: the case of Medellin, Colombia, Journal of Place Management and Development, Vol. 6 Iss: 1

Hugo-Bader J., 2012, Kiedyś byłem psem, Kontynenty nr 1/2012

Klepsch L., A critical analysis of slum tours: Comparing the existing offer in South Africa, Brazil, India and Kenya, http://strategie.tourismewallonie.be/servlet/Repository/fichier_pdf.PDF?ID=33283

Leszczyński A., Slumsowa turystyka: klasa średnia zwiedza dzielnice biedy, http://wyborcza.pl/magazyn/1,124059,18553632,slumsowa-turystyka-klasa-srednia-zwiedza-dzielnice-biedy.html

Liszewski S., 1995, Przestrzeń turystyczna [w:] „Turyzm” nr 5,2, Łódź

Ma B., A Trip Into The Controversy: A Study Of Slum Tourism Travel Motivations, 2009 – 2010 Penn Humanities Forum On Connections, 2010.

MacCannell D., 2002, Turysta. Nowa teoria klasy próżniaczej, WWL Muza SA, Warszawa

Mengich, OC, 2011, Township tourism : understanding tourist motivation http://repository.up.ac.za/bitstream/handle/2263/25057/dissertation.pdf?sequence=1

Mowforth M., Munt I., 2008, Tourism and sustainability: Development, globalisation and new tourism in the Third World

Olczyk M., 2013, Moralne aspekty turystyki, „Teologia i Moralność”, vol 8, nr 1(13)

Perry A., Nairobi: 10 Things to Do, Time, 24.03.1010 http://content.time.com/time/travel/cityguide/article/0,31489,1974866_1974860_1974810,00.html

Rietbergen P., 2001, Europa. Dzieje kultury, Książka i Wiedza, Warszawa

Ritzer G., Siedzimy nigdzie, pijemy nic, Niezbędnik Inteligenta, Polityka nr 16, 21.04.2007

Russo A.P., The “vicious circle” of tourism development in heritage cities, “Annals of Tourism Research”, 2002 https://is.muni.cz/el/1456/jaro2014/BKR_GECR/um/The_Ovicious_circleO_of_tourism_development_in_heritage_cities.pdf

Sikora J., 2015, Etyczne aspekty turystyki kontrowersyjnej w warunkach komercjalizacji rynku turystycznego [w:] G. Godlewski, M. Zalech (red.), Turystyka kontrowersyjna na współczesnym rynku podróży – formy, uwarunkowania, skutki, AWF Biała Podlaska

Slikker N., Koens K., “Breaking the Silence”: Local Perceptions of Slum Tourism in Dharavi, Tourism Review International, nr 19/2015

Spirou C., 2011, Urban tourism and urban change. Cities in a global economy, Routledge, New York

Stasiak A. , Włodarczyk B. (red.), Kultura i turystyka – miejsca spotkań, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź

Stasiak A., 2011, Współczesna przestrzeń turystyczna [w:] M. Durydiwka, K. Duda-Gromada (red.), Przestrzeń turystyczna. Czynniki, różnorodność, zmiany, Warszawa

Stasiak A., 2013, Nowe przestrzenie i formy turystyki w gospodarce doświadczeń, „Turyzm 23/2

Stasiak A., 2015, Turystyka kontrowersyjna jako emanacja gospodarki doświadczeń [w:] G. Godlewski, M. Zalech (red.), Turystyka kontrowersyjna na współczesnym rynku podróży – formy, uwarunkowania, skutki, AWF Biała Podlaska

Steinbrink M., Buning M., Schauwinhold B., Süßenguth T., Touring Katutura! Poverty, Tourism, and Poverty Tourism in Windhoek, Namibia https://www.academia.edu/29744200/TOURING_KATUTURA_Poverty_Tourism_and_Poverty_Tourism_in_Windhoek_Namibia

Steinbrink M., Pott A., 2010, Global Slumming. Zur Genese und Globalisierung des Armutstourismus [w:] Wöhler, H., Pott, A., Denzer, V., Tourismusräume. Zur soziokulturellen Konstruktion eines globalen Phänomens, Bielefeld

The Challenege of Slums United Nations Human Settlements Program Nairobi. Global Report on Human Settlements, Wyd. Earthscan London 2003

Urry J., 2007, Spojrzenie turysty, Warszawa

Wiluś R., Duda M., 2013, Obiekty opuszczone jako atrakcje turystyczne Łodzi, [w:] B. Krakowiak,

Włodarczyk B., 2007, Przestrzeń turystyczna – pojęcie, wymiary, cechy, „Turyzm”, 17, 1-2, Łódź

Włodarczyk B., 2009, Przestrzeń turystyczna. Istota, koncepcje, determinanty rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź

Zmyślony P., 2010, Wykorzystanie koncepcji cyklu życia obszaru turystycznego do zarządzania rozwojem turystyki w mieście, [w:] J. Sala (red.), Konkurencyjność miast i regionów na globalnym rynku turystycznym, PWE, Warszawa

http://bethelocaltoursandtravels.com/Tour.aspx

http://explorekibera.com/index.html

http://favelatourrio.com

http://khayelitshatravel.com

http://kiberatours.com/

http://realitytoursandtravel.com/slum-tour.php

http://slumtourism.net

http://walewalekenya.com/tour-of-kibera/

http://www.brazilexpedition.com

http://www.capetown.travel

http://www.favelatour.org

http://www.insidemumbaitours.com/

http://www.kiberaeverydayslumtours.com/index.php/tours

http://www.mysticalmumbai.com/slum-tour.html

http://www.nomvuyos-tours.co.za

http://www.rdj4u.com

http://www.slumgods.in/the-longer-yard-dharavi-tour/

http://www.southafrica.net

http://www.urbanadventures.com

http://www.viator.com

https://kiberaslumtours.wordpress.com


Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2016 Agnieszka Izabela Gandecka


Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2017. ISSN 1689-4642