Państwowe zabytki architektury udostępnione do zwiedzania w Republice Czeskiej – analiza funkcjonowania

Krzysztof Piotr Kołodziejczyk

Abstrakt


Republika Czeska jest popularną destynacją turystyki kulturowej, która rozwija się w oparciu o wyjątkowo liczne zabytki architektury. Należą one do różnych podmiotów (państwo, stowarzyszenia, wspólnoty wyznaniowe, firmy i spółki, osoby prywatne), co przekłada się na sposób ich udostępniania. W niniejszym artykule skupiono się na funkcjonowaniu obiektów zabytkowych będących własnością państwa, tzn. pozostających w zarządzie Narodowego Urzędu ds. Zabytków, ministerstw, władz wojewódzkich, gminnych lub miejskich. Zostały prześledzone dane statystyczne dotyczące ruchu turystycznego w zabytkach i działalności kulturalnej z nimi związanej, a także przeanalizowana bardziej szczegółowo oferta turystyczna obiektów zarządzanych przez Narodowy Urząd ds. Zabytków. Na wybranych przykładach zostały pokazane najbardziej popularne formy udostępnienia obiektów i ciekawsze zmiany w tym zakresie w ostatnich latach, ze szczególnym uwzględnieniem okresu transformacji ustrojowej i najnowszych przekształceń wynikających ze zmian koncepcji w muzealnictwie i sposobach funkcjonowania obiektów kulturalnych. Zabytki państwowe pełnią kluczową rolę, jeśli chodzi o krajoznawczy ruch turystyczny w Republice Czeskiej, umacniając nawet nieznacznie swoją pozycję względem innych form własności. Wydłużany jest czas otwarcia budowli, tworzone są nowe oferty przybliżające dziedzictwo, coraz liczniejsze są próby odpowiedzi na potrzeby rodzin z dziećmi czy osób niepełnosprawnych.


Słowa kluczowe


zabytki; zamki; pałace; Republika Czeska; udostępnienie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Brych V., Přenosilová V., Rendek J., 2002, Hrady a zámky Libereckého kraje, Knihy 555, Liberec

Brych V., Rendek J., 2007, Hrady, zámky a tvrze na Moravě a ve Slezsku, Ottovo nakladatelství, Praha

Durdík T., 2000, Ilustrovaná encyklopedie českých hradů, Libri s.r.o. nakladatelství, Praha

Girsa V., Hanzl M., Michoinová D., Wizovský T., 2009, Hrad Bečov – projekt konzervace a prezentace, Národní památkový ústav, Praha

Hrala V., 2002, Geografie cestovního ruchu, Idea servis, Praha

Hrubý V., Paukrtová Z., Paukrt V., Svoboda L., Životská J., 1990, Hrady a zámky východních Čech, Krajské středisko státní památkové péče a ochrany přírody Východočeského kraje, Pardubice

Janus K., 2015, Muzea i ludzie, [w:] Banaś A., Janus K. (red.), Laboratorium muzeum. Społeczność, Muzeum Warszawy, Warszawa, s. 9–19

Kesner L., 2005, Marketing a management muzeí a památek, Grada, Praha

Kołodziejczyk K., 2016, Jak to się robi w Republice Czeskiej? Trzy przykłady restauracji i turystycznego wykorzystania zabytkowych obiektów rezydencjonalnych, „Turystyka Kulturowa” (www.turystykakulturowa.org), nr 2/2016 (marzec–kwiecień 2016), s. 6–45

Kołodziejczyk K., 2017, Muzea regionalne w Republice Czeskiej – różnorodność użytkowania zabytkowych siedzib, „Turystyka Kulturowa” (www.turystykakulturowa.org), nr 6/2017 (listopad–grudzień 2017), s. 94–139

Kruczek Z., 2014, Frekwencja w atrakcjach turystycznych, Polska Organizacja Turystyczna, Kraków–Warszawa

Kruczek Z., 2016, Frekwencja w atrakcjach turystycznych w latach 2011–2015, Polska Organizacja Turystyczna, Kraków–Warszawa

Kultura w 2017 r., 2018, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

Kuthan J., 2001, Aristokratická sídla období romantismu a historismu, Nakladatelství Akropolis, Praha

Laskowska J., 1996, Nowe tendencje w muzealnictwie, „Konteksty: Polska Sztuka Ludowa”, t. 50, z. 1–2, s. 66–75

Łuczyński R.M., 2012, Szlacheckie i arystokratyczne rezydencje w Sudetach czeskich: Sudety Zachodnie i Środkowe, Wydawnictwo Kartograficzne Ego-Graf, Wrocław

Łuczyński R.M., 2015, Szlacheckie i arystokratyczne rezydencje w Sudetach czeskich: Sudety Wschodnie, Wydawnictwo Kartograficzne Ego-Graf, Wrocław

Mika M., 2008, Turystyka kulturowa, [w:] W. Kurek (red.), Turystyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 210–214

Mikos von Rohrscheidt A., 2008a, Turystyka kulturowa: fenomen, potencjał, perspektywy, GWSHM Milenium, Gniezno

Mikos von Rohrscheidt A., 2008b, Turystyka kulturowa – wokół definicji, „Turystyka Kulturowa” (www.turystykakulturowa.org), nr 1/2008 (listopad 2008), s. 4–21

Musil F., Plaček M., Úlovec J., 2005, Zaniklé hrady, zámky a tvrze Čech, Moravy a Slezska po roce 1945, Libri s.r.o. nakladatelství, Praha

Navrátil J., Pícha K., Hřebcová J., 2010, The Importance of Historical Monuments for Domestic Tourists: The case of South-Western Bohemia (Czech Republic), Moravian Geographical Reports, Vol. 18, 1, s. 45–61

Návštěvnost památek w krajích ČR w roce 2010, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Návštěvnost památek w krajích ČR w roce 2011, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Návštěvnost památek w krajích ČR w roce 2012, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Návštěvnost památek w krajích ČR w roce 2013, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Návštěvnost památek w krajích ČR w roce 2014, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Návštěvnost památek w krajích ČR w roce 2015–2017, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Otruba I., Ptáček J., Švorc L., 2007, 101 našich nejkrásnějších zahrad a parků, Nakladatelství Pavel Dobrovský – BETA, Praha

Památkové objekty 2016: výběr ze základních statistických údajů o kultuře v České republice, b.r.w., Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Pavelec P., Cichrová K., Hrbatý S., Kalábová L., Konečný M., Kubů N., Lukášová E., Ourodová L., Panenková D., 2014, Hrady a zámky objevované a opěvované: průvodce výstavou, Národní památkový ústav, Praha

Plaček M., 1996, Hrady a zámky na Moravě a ve Slezsku, Libri s.r.o. nakladatelství, Praha

Royt J., b.r.w., Uměleckohistorický průzkum nástěnných maleb v hradní kapli na Bečově, Národní Pámatkový Ústav, b.m.w.

Šílová H., Lindnerová V., 2018, Základní statistické údaje o kultuře v České republice 2017, I. díl: Kulturní dědictví: muzea, galerie a památkové objekty, Národní informační a poradenské středisko pro kulturu (NIPOS), Centrum informací a statistik kultury, Praha

Ullmannová P., 2007, Sledování návštěvnosti vybraných památek Středočeského kraje podle jazyka prohlídky, Vysoká škola ekonomická v Praze, Fakulta mezinárodních vztahů, Praha (praca licencjacka)

Vaško M., 2002, Cestovní ruch a regionální rozvoj, Vysoká škola ekonomická Praha, Praha

Vlček P., 2001, Ilustrovaná encyklopedie českých zámků, Libri s.r.o. nakladatelství, Praha

Vystoupil J., Šauer M., 2012, Geography of tourism of the Czech Republic, [w:] J. Wyrzykowski, K. Widawski (red.), Geography of tourism of Central and Eastern Europe countries, Institute of Geography and Regional Development, University of Wrocław, Wrocław, s. 103–139

Abecední seznam hradů, zámků a dalších památek ve správě Národního památkového ústavu, b.r.w., https://www.npu.cz/seznam-pamatek [28.12.2018]

Bylinkářství na nádvoří, b.r.w., https://www.hospital-kuks.cz/cs/informace-pro-navstevniky/Bylinkarstvi [12.01.2019]

Historické budovy v areálu, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/o-arealu/historicke-budovy [12.01.2019]

Historie hradu, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/o-arealu/historie/Historie-hradu [12.01.2019]

Historie hradu a zamku, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/o-arealu/historie [12.01.2019]

Historie lékáren, b.r.w., https://www.hospital-kuks.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/1670-historie-lekaren [12.01.2019]

Historie výroby léků, b.r.w., https://www.hospital-kuks.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/1671-historie-vyroby-leku [12.01.2019]

Historie zámku Bučovice, b.r.w., https://www.zamek-bucovice.cz/cs/o-zamku/historie [12.01.2019]

Hospitál (základní okruh), b.r.w., https://www.hospital-kuks.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/1666-hospital-zakladni-okruh [12.01.2019]

Lichtenštejni na Bučovicích, b.r.w., https://www.zamek-bucovice.cz/cs/o-zamku/Lichtenstejni-na-zamku-v-Bucovicich [12.01.2019]

MonumNet, b.r.w., http://monumnet.npu.cz/monumnet.php [28.12.2018]

Moravský aristokrat v labyrintu světa, b.r.w., https://www.zamek-bucovice.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/23244-moravsky-aristokrat-v-labyrintu-sveta [12.01.2019]

Muzeum Bučovice – sbírky, b.r.w., http://www.muzeum-vyskovska.cz/sbirky/muzeum-bucovice/ [12.01.2019]

Něco navíc pro spokojenost návštěvníků, b.r.w., https://www.hospital-kuks.cz/cs/informace-pro-navstevniky/Doplnkove-sluzby [12.01.2019]

Památkový katalog, b.r.w., https://www.pamatkovykatalog.cz/ [28.12.2018]

Procházka minulostí, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/5671-prochazka-minulosti [13.01.2019]

Regionální vzdělávací centrum, b.r.w., https://www.hospital-kuks.cz/cs/vzdelavaci-centrum [12.01.2019]

Relikviář pro každého, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/5664-relikviar-pro-kazdeho [13.01.2019]

Relikviář sv. Maura, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/1581-relikviar-sv-maura [13.01.2019]

Reprezentační sály (s průvodcem), b.r.w., https://www.zamek-bucovice.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/6866-1-reprezentacni-saly-s-pruvodcem [12.01.2019]

Speciální prohlídky (květinová výstava, hrané prohlídky), b.r.w., https://www.zamek-bucovice.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/6974-3-specialni-prohlidky-kvetinova-vystava-hrane-prohlidky [12.01.2019]

Wacięga S., 2016, Współczesne inspiracje muzeologiczne – relacja z pierwszej szkoły letniej w Czechach, http://muzeoblog.org/2016/09/06/inspiracje2016/ [18.12.2017]

Zámecké interiery, b.r.w., https://www.zamek-becov.cz/cs/informace-pro-navstevniky/prohlidkove-okruhy/1915-zamecke-interiery [13.01.2019]


Odniesienia

  • Obecnie brak jakichkolwiek odniesień.


Copyright (c) 2019 Krzysztof Piotr Kołodziejczyk


Copyright ©  Turystyka Kulturowa 2008-2018. ISSN 1689-4642